Βραγχιακή κύστη μεγέθους 6 εκατοστών στην πλάγια τραχηλική χώρα («σφαγή»)

Πρόσφατα αντιμετωπίσαμε ένα χειρουργικό περιστατικό που αφορούσε μία 45χρονη γυναίκα με βραγχιακή κύστη διαμέτρου περίπου 6 εκατοστών στην πλάγια τραχηλική χώρα (λαιμός).

Η βραγχιακή κύστη αποτελεί μια τραχηλική μάζα που πρέπει να αξιολογηθεί από τον γενικό χειρουργό κεφαλής και τραχήλου.

Παρότι πρόκειται συνήθως για καλοήθη συγγενή βλάβη, το μεγάλο μέγεθός της μπορεί να προκαλέσει ενοχλήσεις ή επιπλοκές και στις περισσότερες περιπτώσεις η οριστική αντιμετώπιση είναι η χειρουργική αφαίρεσή της.

Τι είναι η βραγχιακή κύστη;

Η βραγχιακή κύστη είναι μια συγγενής ανωμαλία που δημιουργείται από υπολείμματα των βραγχιακών τόξων κατά την εμβρυϊκή ανάπτυξη. Αν και υπάρχει από τη γέννηση, συχνά γίνεται εμφανής στην εφηβεία ή στην ενήλικη ζωή, ιδιαίτερα μετά από λοίμωξη του ανώτερου αναπνευστικού.

Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει μια βραγχιακή κύστη;

Πολλοί ασθενείς παρουσιάζουν μόνο ένα ανώδυνο εξόγκωμα στον λαιμό. Όταν όμως η κύστη αποκτήσει μεγάλο μέγεθος, όπως στην περίπτωση της ασθενούς μας, μπορεί να εμφανιστούν:

• αίσθημα πίεσης στον λαιμό,

• δυσκολία ή ενόχληση στην κατάποση (δυσκαταποσία),

• αίσθημα «σφιξίματος» κατά την κίνηση του κεφαλιού,

• τοπική δυσκαμψία,

• σπανιότερα βράγχος φωνής ή αλλαγή της φωνής,

• πολύ σπάνια δυσκολία στην αναπνοή όταν η κύστη πιέζει σημαντικά την τραχεία.

Η σημαντικότερη επιπλοκή τις βραγχιακής κύστης είναι η επιμόλυνση της.

Τότε μπορεί να εμφανιστούν:

• έντονος πόνος,

• ερυθρότητα,

• αύξηση του μεγέθους μέσα σε λίγες ημέρες,

• πυρετός,

• δημιουργία αποστήματος.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Η διάγνωση περιλαμβάνει κλινική εξέταση και απεικονιστικό έλεγχο που συνήθως περιλαμβάνει:

• Υπερηχογράφημα τραχήλου.

• Αξονική τομογραφία (CT) ή Μαγνητική τομογραφία (MRI), ιδιαίτερα όταν η κύστη είναι μεγάλη ή βρίσκεται κοντά στα μεγάλα αγγεία και τα νεύρα.

Σε ενήλικες, ιδιαίτερα μετά την ηλικία των 40 ετών, μπορεί να χρειαστεί και κυτταρολογική εξέταση με λεπτή βελόνα (FNA), ώστε να αποκλειστεί το ενδεχόμενο κάποια άλλη πάθηση ή κακοήθεια που μπορεί να μιμείται βραγχιακή κύστη.

Πως αντιμετωπίσαμε το περιστατικό μας;

Η αντιμετώπιση περιλάμβανε την πλήρη χειρουργική αφαίρεση της κύστης υπό γενική αναισθησία.

Μέσω οριζόντιας τομής μέσα σε φυσική πτυχή του δέρματος ώστε η ουλή να είναι όσο το δυνατόν πιο διακριτική, έγινε η αποκόλληση της κύστης από τις γύρω δομές, προστατεύοντας τα μεγάλα αγγεία (καρωτίδα, έσω σφαγίτιδα φλέβα) και τα σημαντικά νεύρα του τραχήλου.

Η διάρκεια της επέμβασης ήταν περίπου 1 ώρα και δεν χρειάστηκε να τοποθετηθεί μικρή παροχέτευση.

Σε ερώτηση ασθενών για το αν αφαιρείται ο θυρεοειδής; Απαντούμε:

Στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων όχι.

Οι περισσότερες βραγχιακές κύστεις (δεύτερης βραγχιακής σχισμής, που αποτελούν περίπου το 90–95% των περιπτώσεων) δεν έχουν σχέση με τον θυρεοειδή αδένα.

Μόνο στις εξαιρετικά σπάνιες κύστεις τρίτης ή τέταρτης βραγχιακής σχισμής, οι οποίες εμφανίζονται συνήθως χαμηλά στον αριστερό τράχηλο, μπορεί ο πόρος να διέρχεται από ή πολύ κοντά στον αριστερό λοβό του θυρεοειδούς. Σε αυτές τις σπάνιες περιπτώσεις ίσως χρειαστεί αφαίρεση μικρού τμήματος ή ενός λοβού του θυρεοειδούς.

Μετά την επέμβαση

Η ασθενής μας παρέμενε στο νοσοκομείο για 1 ημέρα και επέτρεψε στις καθημερινές της δραστηριότητες μετά από περίπου 1–2 εβδομάδες, με σύσταση να αποφεύγει την έντονη σωματική καταπόνηση για 2–3 εβδομάδες.

Πρόγνωση

Η πρόγνωση είναι εξαιρετική. Όταν η κύστη αφαιρεθεί πλήρως η πιθανότητα υποτροπής είναι πολύ μικρή (συνήθως κάτω από 5%).